وتیور در شیرابه
توانایی آبیاری وتیور شیرابه زباله
وتیور روی دیواره1
وتیور روی دیواره2
وتیور روی دیواره3
وتیور روی دیواره4
وتیور روی دیواره5
وتیور روی دیواره6
وتیور در اراضی لسی
vetivertical
'گیاه پالایی ریشه
تثبیت دامنه لغزشی کانال آبرسانی سد سنگر - رشت
sss

انجمن ایرانی ترویج و توسعه گیاه وتیور

 

 تاریخچه داخلی:

(نگارنده جمشید ثابتان فدایی نایب رئیس انجمن ایرانی ترویج و توسعه گیاه وتیور)

آقای دکتر پاولویچ، نماینده فائو در ایران در سال 1370 که در زمینه آبخیزداری فعالیت می نمودند، بعد از بازدیدها و بررسی  های خود  از حوزه های آبخیز کشور گیاه وتیور را به عنوان راهکاری سریع الاستقرار، مورد تاکید  فائو و بانک جهانی، مورد استفاده بیش از 100 کشور در دنیا، یکبار برای همیشه  و خود ترمیم، که دو کارکرد اصلی تثبیت خاک (جلوگیری از فرسایش) و گیاه پالایی آن حیرت جامعه جهانی را برانگیخته بود جهت حل مشکلات حوزه های آبخیز پیشنهاد نمودند.  آقای مهندس بهمن باباخانلو مدیر کل وقت دفتر مطالعات و هماهنگی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور در مورخه 3/7/1370 نامه ای به آقای مهندس فلاح معاون وزیر و رئیس سازمان جنگل های وقت نوشته و زنده یاد مهندس مصطفی بهبهانی و مهندس قاسم سبحانی را برای ماموریت به کشور هندوستان بمدت 15 روز بمنظور جمع آوری اطلاعات و آوردن تعدادی ریزوم ،  معرفی می نمایند که این امر صورت نپذیرفت.
در صفحه 92  کتابی  تحت عنوان وضعیت جهان (The state of theWorld) ترجمه دکتر حمید طراوتی   در سال 1989-که همه  ساله از طریق فائو توسط گروهی به نام لستر براون و همکاران در زمینه کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست به چاپ می رسد  و در اختیار سازمان ها و ارگان های مختلف قرار می گیرد در خصوص گیاه  وتیور و کاربرد آن در عرصه ی کشاورزی و منابع طبیعی به خصوص آبخیزداری و موفقیت آمیز بودن آن یاد می شود و نوشه شده است این گیاه یکی از گیاهانی است که چشم انداز امید بخشی را در مبارزه با تخریب زمین گشوده است ...
اینجانب در مجموعه ای تحت عنوان تخریب زمین تهدیدی برای زیستگاه انسان، از وتیور به عنوان یکی از راهکارها در حفظ آب، خاک و اراضی کشاورزی در مقابل سیل، در سال 1371 یاد نمودم. پس از سیل نکا، ماسوله و گرگان در روزنامه همشهری مقاله ای تحت عنوان با پوشش گیاهی سیل را مهار کنیم(23 شهریور 1381) وتیور را توصیه نمودم. اولین مقاله  در زمینه وتیور را در سومین همایش ملی فرسایش و رسوب در سال 1383 ارائه  نمودم. و دومین مقاله را در هشتمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه در دانشگاه شهید چمران اهواز در سال 1388 ارائه کردم.
در ادامه ایده ی وارد نمودن گیاه وتیور را با دو معاون  اسبق سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری مطرح نمودم که خوشبختانه با موافقت و استقبال  ایشان مواجه  و سرانجام  موفق شدم در اسفند ماه سال 1386 با مساعدت های جناب آقای دکتر شریفی و مهندس جلالی تعداد 500 نشاء از این گیاه را پس از تشریفات قانونی از استرالیا وارد نمایم.
 متعاقباً انجمنی را تحت عنوان انجمن ایرانی ترویج و توسعه گیاه وتیور با مجوزهای وزارت کشور در 1387  در محل معاونت آبخیزداری سازمان  جنگل ها ، مراتع و آبخیزداری کشور بنیانگذاری نمودم .  
از آن تاریخ تاکنون انجمن  با تعاملات و برگزاری جلسات معرفی و توجیهی بکار گیری این گیاه با دستگاه های مختلف  و اجرای پایلوت های متعدد در اقلیم های مختلف کشور با کارکردهای متفاوت به ترویج و توسعه این گیاه اقدام  نموده است که در حال حاضر با قوت این تعاملات در حال انجام و گسترش می باشد.

تاریخچه خارجی:

(نگارنده جمشید ثابتان فدایی نایب رئیس انجمن ایرانی ترویج و توسعه گیاه وتیور)

از سال 1980  که گرمایش زمین محسوس گردید به نحوی که در جه حراراتی که از کره زمین از سال 1866 به ثبت رسید تا سال 1950 تغییرات محسوسی نداشت و میانگین درجه حرارت 86/13 درجه سانتیگراد بود و از سال 1950 این گرمایش محسوس گردید به نحو ی که در سال 1997 به 40/14 درجه سانتیگراد افزایش یافت و  پس از آن سونامی و طوفان های دریایی شدت گرفت و بانک جهانی از سال 1980  به جهت کارکردهای متفاوت و متعدد این گیاه در حفظ آب و خاک و محیط زیست (Phytoremediation &PhytoStabilization)   آنرا تحت عنوان  V.G.T   یا (Vetiver Grass technology) معرفی و از آن به عنوان    Miracle Grass  و  Wonder  Grass  یا دمی کند.   در حال حاضر بیش از 800 سازمان   مردم نهاد غیر دولتی در بیش از 100 کشور جهان  در زمینه کارکردهای متفاونت این گیاه مشغول به فعالیت می باشند.
از منظری دیگر گیاه وتیور برای اولین بارتوسط بانک جهانی در سالهای میانی دهه 80 میلادی  پایه استفاده از علف وتیور برای حفاظت آب و خاک  پس از گذشت هفت سال تحقیقات و بررسی و جمع آوری Technical Papers  از سراسر دنیا، تحت گسترش قرار گرفت. این کاربرد تاکنون نقش حیاتی خود را درمدیریت اراضی کشاورزی ایفا می کند، و بخش تحقیقات و توسعه بانک جهانی در طی بیست ساله اخیر به وضوح شایستگی های این کاربـری  را  بخاطر ویژگی های فوق العاده این گیاه، نمایش داده است. امروزه ســیستم وتیور را در صنعت مهندسی بیولوژیکی برای پایداری شیب های تند استفاده می کنند، همچنین این گیاه برای تصفیه کردن هرز آبها، احیاء آب های آلوده به روش گیاهی و همچنین برای خاک های آلوده و سایر اهداف حفاظت محیط زیست بکار می رود. سیستم وتیور یک سیستم بسیار ساده، عملی، ارزان با هزینه نگهداری پایین و مقرون به صرفه و بسیارموثر در خصوص حفاظت آب و خاک، کنترل رسوب، تثبیت اراضی، نوسازی اراضی و همچنین احیاء پوشش گیاهی می باشد.
در عین حال به علت پوشش از نوع گیاهی، از نظر زیست محیطی، سالم و بی ضرر است. وقتیکه علف وتیور را به صورت تک ردیفی می کارند، پس از رشد در نهایت به صورت پشته سبز حصارگونه ای در می آید که باعث کاهش سرعت و گسترش روان آب و سرانجام منجر به کاهش فرسایش، ذخیره و حفاظت از رطوبت خاک و بدام انداختن رسوبات و مواد شیمیایی مضر در مزرعه می شود.
 در این خصوص هر چند هر گونه حصار سبز می تواند این کارها را انجام دهد ولی علف وتیور به علت ویژگی های فوق العاده و بی نظیر فیزیولوژیکی و مورفولوژیکی منحصر به فرد، تا به امروز هیچ سیستم آزمایش شده دیگری نتوانسته به خوبی علف وتیور باشد.
 در مجموع سیستم ریشه ای افشان و پرپشت و عمیق گیاه وتیور نظیر یک شبکه توری محکم، کالبد خاک را در خود حفظ می کند و از طرفی حجم زیادی از آب را در زیر خاک به صورت یک جریان یکنواخت زیر لایه ای حرکت می دهد. سیستم ریشه ای علف وتیور با رشد خیلی عمیق و سریع در برابر تاثیرات دوره ای خشکی بسیار مقاوم بوده و برای پایداری شیب های تند بسیار مناسب است.
 
اکو تیپ مورد نظر بانک جهانی و فائو که انجمن فقط  از آن تبعیت می کند ((Chryospogon  zizanioides (Sun shine)  
که در جدول (Pacific Island Ecosystems at Risk( PIER) risk assessment score= -8 می باشد و غیر مهاجم طبقه بندی گردیده است.

 

توجه به پنج همایش بین المللی و فراخوان همایش ششم از سال 1996 تاکنون اهمیت گیاه در ابعاد جهانی را بوضوح به اثبات می رساند:

  • اولین همایش بین المللی این گیاه(icv1) تحت عنوان وتیور گیاه اعجاز آمیز در سال 1996 در تایلند

  • دومین همایش بین المللی این گیاه(icv2) تحت عنوان وتیور و محیط زیست  در سال 2000 در تایلند

  • سومین همایش بین المللی این گیاه(icv3) تحت عنوان وتیور گیاه  و آب در سال 2003 در  چین

  • چهارمین همایش بین المللی این گیاه(icv4) تحت عنوان   وتيور و مردم در سال 2006 در ونزوئلا

  • پنجمین همایش بین المللی این گیاه (icv5)تحت عنوان وتیور و تغییرات آب و هوا در سال 2011 در هند

  •  فراخوان ششمین همایش بین المللی این گیاه (icv6) به میزبانی کشور ویتنام با موضوع وتیور و انرژی  در سال 2014 در کشور ویتنام